Petrokimya tesislerinde kurulan elektrikli ısı izleme sistemlerinin sahadaki başarısı, kullanılan malzemenin kalitesi kadar montaj işçiliğine de bağlıdır. Yanlış uygulanan bir petrokimya heat trace montajı; yalıtım altında su birikmesine, kablo kılıfının zarar görmesine veya hat üzerinde sıcaklık farkları oluşarak ürünün kristalleşmesine yol açabilir. EHT Mühendislik olarak sahada karşılaşılan problemleri ve ideal uygulama adımlarını bu rehberde topladık.
Saha şartlarında petrokimya ısıtıcı kablo sistemlerinin uzun ömürlü olması, doğru montaj teknikleri ve periyodik bakımlarla mümkündür.
Petrokimya Hatlarında Karşılaşılan Akış ve Donma Problemleri
Düşük ortam sıcaklıklarında veya duruş (shutdown) dönemlerinde petrokimya hatlarında şu sorunlar yaşanabilir:
-
Kristalleşme ve Çökelme: Kimyasal akışkanlar sıcaklık düştüğünde kristalleşerek boru çeperini kaplar ve akışı engeller.
-
Enstrüman ve Ölçüm Hataları: Analizör ve basınç hatlarında oluşan yoğuşma, sensörlerin yanlış değer üretmesine veya hatların tıkanmasına neden olur.
-
Vana Sıkışmaları: Vana gövdelerinde soğuyan akışkan vananın çalışmasını engelleyerek proses akışını bozar.
Bu riskleri önlemek için uygun güce sahip don önleme kablosu ve boru ısıtma kablosu uygulamaları yapılmalıdır.
Isıtıcı Kablo Montajında Dikkat Edilmesi Gereken Saha Kuralları
Saha ekiplerinin montaj sırasında dikkat etmesi gereken temel adımlar:
-
Boru Yüzey Temizliği: Kablo çekilmeden önce boru yüzeyindeki çapaklar, pas ve kaynak çapakları temizlenmelidir. Keskin yüzeyler kablo dış kılıfına zarar verebilir.
-
Kablo Yerleşimi: Isıtıcı kablo, borunun alt yarısına (saat 4 veya 8 yönü) gelecek şekilde düz hat halinde çekilmelidir. Bu konum kabloyu mekanik darbelerden korur.
-
Alüminyum Bant Kullanımı: Kablonun boruya sabitlenmesinde ısı dayanımlı cam elyaf veya alüminyum bant kullanılır. Alüminyum bant, kablonun ürettiği ısıyı boru çeperine yayarak ısı transferini artırır.
-
Ekstra Isı Kaybı Noktaları (Vana ve Flanşlar): Vana, destek braketi ve flanş gibi noktaların ısı kaybı daha yüksektir. Bu alanlarda kablo kesilmeden ekstra yedekleme (loop) bırakılmalıdır.
Ex-Proof Bağlantı Kutuları ve Sonlandırma Kitleri
Tehlikeli sahalarda kullanılan exproof ısıtıcı kablo sistemleri, bağlantı noktalarında Ex-e veya Ex-d sertifikalı junction box (bağlantı kutusu) ürünleri ile birleştirilmelidir. Soğuk sonlandırma ve uç sonlandırma işlemleri nem ve gaz sızdırmazlığı sağlayan silikon esaslı veya ısı ile büzüşen özel kitlerle yapılmalıdır. Yalıtım altında ek yapılması kesinlikle yasaktır.
Mekanik İzolasyonun Heat Trace Verimliliğine Etkisi
Isı izleme sisteminin verimliliği, üzerini kaplayan izolasyonun kalitesiyle doğrudan ilişkilidir. Islanan veya nem alan izolasyon malzemesi ısıyı korumak yerine dışarı iletir. Bu durum endüstriyel ısıtıcı kablo sisteminin sürekli yüksek güçte çalışmasına ve enerji israfına yol açar. İzolasyon sacı monte edilirken vidaların altından geçen kabloyu delmemesine azami dikkat gösterilmelidir.
Periyodik Bakım ve İzolasyon Direnci (Megger) Testleri
EHT Mühendislik olarak devreye aldığımız ve bakımını yürüttüğümüz hatlarda şu periyodik testler uygulanır:
-
Yalıtım Direnci Testi (Megger): Kablonun iletken damarları ile dış örgü arasına DC gerilim uygulanarak yalıtım direnci ölçülür. Değerin 50 Mohm üzerinde olması gerekir.
-
Görsel Saha Kontrolleri: Bağlantı kutularının kapak contaları, rakor sıkılıkları ve dış sac kaplamanın su sızdırmazlığı denetlenir.
-
Akım ve Sıcaklık Ölçümü: Isıtma devresi devreye alınarak çekilen akım değeri ölçülür ve tasarlanan güç değerleriyle karşılaştırılır.