Patlayıcı atmosferlerin bulunduğu petrokimya, gaz depolama ve kimyasal üretim sahalarında elektrikli ısı izleme sistemlerinin kurulumu yüksek hassasiyet gerektirir. Yanlış monte edilmiş bir heat trace ex proof uygulaması, hatalı sıkılmış bir rakor veya standart dışı bir bağlantı kutusu, tüm tesis güvenliğini riske atarak felaketlere yol açabilir. EHT Mühendislik olarak sahada karşılaştığımız kritik montaj detaylarını ve Ex-proof ekipman entegrasyon kurallarını kaleme aldık.
Tehlikeli sahalarda kullanılan her bir ex proof pano, ex proof buat ve ısıtıcı kablo bileşeni, doğru saha işçiliği ile birleştiğinde gerçek koruma sağlar.
Sahada Heat Trace Ex Proof Uygulaması ve Kablo Montaj Kuralları
Boru hatları, vanalar ve depolama tankları üzerine uygulanan Ex-proof ısıtıcı kabloların montajında dikkat edilecek temel adımlar:
-
Boru Yüzey Hazırlığı: Keskin çapaklar, kaynak kalıntıları ve korozyon birikintileri temizlenerek kablonun dış kılıfının zedelenmesi engellenir.
-
Isı Transfer Bantları: Kablo boru altına yerleştirildikten sonra üzerine alüminyum bant kaplanarak ısı boru çeperine eşit dağıtılır ve yerel sıcaklık artışlarının (hotspot) önüne geçilir.
-
Vana ve Flanş Geçişleri: Vana ve flanş gibi bakım yapılan noktalarda kablo kesilmeden ekstra yedekleme (loop) bırakılır.
-
Bükme Yarıçapı Sınırı: Kablonun üretici tarafından belirtilen minimum bükme yarıçapının altına inilmemeli, iç iletkenlerin zarar görmesi engellenmelidir.
Ex Proof Buat (Junction Box) Bağlantılarında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Isıtıcı kabloların besleme kablolarıyla birleştirildiği veya sonlandırıldığı saha kutularında yapılan tipik montaj hataları ve doğruları:
-
Rakor Seçimi ve Sıkılık: Kutuya giren zırhlı veya zırhsız kablolar için mutlaka ATEX sertifikalı uygun Ex-proof rakor kullanılmalıdır. Rakor contalarının tork değerinde sıkılması nem ve gaz sızdırmazlığı için hayati önem taşır.
-
Uç Sonlandırma Kitleri (End Seal): Kablonun diğer ucu kesinlikle açıkta bırakılamaz. Silikon esaslı veya ısı ile büzüşen Ex-proof uç sonlandırma kitleleri ile sızdırmaz hale getirilmelidir.
-
Drenaj ve Nem Yönetimi: Yoğuşma riski olan ortamlarda buat altına Ex-proof nefeslik/drenaj (breather/drain) elemanları takılarak kutu içinde su birikmesi önlenmelidir.
Ex Proof Pano Yerleşimi, Bakım ve Devreye Alma
Sistemin kontrol panoları sahada tehlikeli alan içinde kalıyorsa Ex-d veya Ex-p koruma sınıfında seçilmeli, kapak cıvataları eksiksiz çakılmalıdır. Panonun tehlikeli alan dışındaki elektrik odasında konumlandırıldığı durumlarda ise sahaya giden sıcaklık sensör hatları Ex-i (kendinden emniyetli) bariyerler üzerinden panoya bağlanmalıdır.
Saha devreye alma aşamasında uygulanan periyodik testler:
-
Yalıtım Direnci (Megger) Testi: Kablo ile toprak örgüsü arasına 2500V DC uygulanarak izolasyon direnci ölçülür. Minimum 100 MΩ değeri aranır.
-
Hattın Ohmik Ölçümü: Kablonun ohmik direnci ölçülerek tasarlanan gücü çekip çekmediği panodan doğrulanır.
-
Görsel ve Sıkılık Kontrolü: Tüm buat kapakları, rakorlar ve pano kilitleri ATEX kontrol listelerine göre taranır.