Açık ocak ve maden sahalarındaki ağır çevre koşulları, toz, çamur ve mekanik zorlamalar, heat trace sistemlerinin doğru işçilikle monte edilmesini şart koşar. Yanlış monte edilmiş bir maden sahaları heat trace kablosu; izolasyon altına su girmesi, ağır araç geçişlerinde darbeler alması veya hatalı sonlandırma nedeniyle kısa devre yapabilir. EHT Mühendislik olarak sahada karşılaşılan zorlukları ve montaj standartlarını derledik.
Maden sahasında kesintisiz üretimin devamı, kullanılan maden sahaları ısıtıcı kablo bileşenlerinin doğru yöntemlerle uygulanmasına bağlıdır.
Maden Sahalarında Karşılaşılan Donma ve Aşınma Riskleri
Extreme iklim şartlarının hüküm sürdüğü maden sahalarında şu operasyonel aksaklıklar yaşanır:
- Liç Hatlarında Duruş: Yığın liçine çözelti taşıyan hatların donması, cevherden maden kazanım sürecini durdurarak telafisi zor maliyetler doğurur.
- Çamur ve Slurry Hatlarının Tıkanması: Yoğun katı madde içeren çamur hatları soğuduğunda hızla dona çekerek boruları patlatır.
- Vana ve Enstrüman Arızaları: Basınç ve akış kontrolü sağlayan vanaların donması, proses akışını tamamen kilitler.
Bu riskleri bertaraf etmek için yüksek mekanik mukavemete sahip don önleme kablosu ve boru ısıtma kablosu sistemleri seçilmelidir.
Saha Montajında Dikkat Edilmesi Gereken Yöntemler
Isı izleme sistemlerinin maden sahalarında uygulanmasında şu adımlar titizlikle takip edilmelidir:
- Zırhlı Kablo ve Yüzey Hazırlığı: Ağır saha şartlarında kılıf üzerinde çelik örgü zırh bulunan kablolar tercih edilmeli; montaj öncesi boru üzerindeki kaynak çapakları temizlenmelidir.
- HDPE Boru Uygulamaları: Maden sahalarında sıkça kullanılan HDPE borularda, kablonun altına alüminyum bant çekilmeli; kablo çekildikten sonra üstü tekrar alüminyum bant ile kaplanarak ısının plastiğe zararsız şekilde yayılması sağlanmalıdır.
- Vana ve Pompa Geçişleri: Sık bakım yapılan vana, pompa ve flanş noktalarında kablo kesilmeden ekstra yedekleme (loop) bırakılmalıdır.
- Mekanik Koruma: Kablo geçişlerinin açıkta kaldığı ve darbe riski olan yerlerde galvanizli koruma profilleri kullanılmalıdır.
Ex-Proof Bağlantı Kutuları ve Ağır Hizmet Sonlandırma Kitleri
Tehlikeli maden sahalarında kullanılan exproof ısıtıcı kablo bağlantıları kesinlikle bant veya standart klemensle yapılamaz. ATEX sertifikalı ağır hizmet tipi (Ductile Iron veya Paslanmaz Çelik) Ex-e junction box (bağlantı kutusu) ürünleri kullanılmalıdır. Kablo uç sonlandırma ve güç bağlantı kitlemeleri, ağır nem ve toz sızdırmazlığı sağlayan silikon veya ısı ile büzüşen tüplerle yapılmalıdır.
İzolasyon Sızdırmazlığı ve Yalıtım Altı Korozyon (CUI)
Maden sahalarındaki yağış, çamur ve kimyasal çözeltilerin izolasyon malzemesinin içine girmesi engellenmelidir. Nemlenen izolasyon malzemesi ısıyı koruyamaz ve endüstriyel ısıtıcı kablo sisteminin sürekli yüksek güçte çalışmasına neden olur. İzolasyon kaplamasında kullanılan alüminyum veya paslanmaz sac montajında vidaların kablo kılıfını delmemesine azami dikkat gösterilmelidir.
Devreye Alma ve Periyodik Bakım Testleri
EHT Mühendislik saha ekipleri tarafından devreye alınan hatlarda şu testler sırasıyla uygulanır:
- İzolasyon Direnci (Megger) Testi: İzolasyon çakılmadan önce ve çakıldıktan sonra 2500V DC altında yalıtım direnci ölçülür. Minimum 100 MΩ değeri aranır.
- Akım ve Gerilim Kontrolü: Panodan çekilen akım değerleri ölçülerek tasarlanan watt/metre gücü doğrulanır.
- Termal Kamera Kontrolü: Kış sezonu öncesi termal kameralarla hat boyunca kesintisiz ısı dağılımı doğrulanır.